Caramel màu (4-MEI) (Caramel Color (4-MEI))

🔬 Hoạt chất này là gì?

✨ Lợi ích sức khỏe đã ghi nhận

🧬 Hợp chất hoạt tính sinh học

• Mã E-number: E150a (nguyên bản/Nhóm I), E150b (sulfit kiềm/Nhóm II), E150c (amoniac/Nhóm III) và E150d (amoni-sulfit/Nhóm IV).
• Phụ phẩm 4-methylimidazole (4-MEI) phát sinh chủ yếu trong quá trình sản xuất có amoniac thuộc Nhóm III (E150c) và Nhóm IV (E150d).
• Xuất hiện trong các loại nước ngọt cola và đồ uống sẫm màu, bia, rượu mạnh sẫm màu, nước tương, sốt Worcestershire, giấm balsamic, nước sốt thịt, bánh mì đen, bánh kẹo và một số thức ăn cho thú cưng.
• Nhóm IV (E150d) chiếm ưu thế trên thị trường nước giải khát; trong khi Nhóm I (E150a) về bản chất không chứa 4-MEI hay THI.

⚖️ Liều dùng & Thời điểm tối ưu

EFSA (2011) và JECFA đã thiết lập mức tiêu thụ hàng ngày cho phép (ADI) chung cho các loại màu caramel E150a, c, d là 300 mg/kg trọng lượng cơ thể/ngày (dựa trên mức không quan sát thấy tác dụng có hại - NOAEL là 30 g/kg/ngày cùng hệ số không chắc chắn 100 lần). Nhóm E150c (thuộc nhóm E150b) áp dụng mức ADI thấp hơn là 100 mg/kg trọng lượng cơ thể/ngày do những nghi vấn về ảnh hưởng miễn dịch từ thành phần THI. Màu caramel được chấp thuận và công nhận đạt chuẩn GRAS tại Mỹ (21 CFR 73.85). Đối với riêng phụ phẩm 4-MEI, hiện chưa có giới hạn quy định ở cấp liên bang Mỹ, nhưng Đạo luật Dự luật 65 của bang California đặt ra Mức rủi ro không đáng kể (NSRL) là 29 microgram/ngày (tương ứng với nguy cơ mắc ung thư suốt đời là 1/100.000), bắt buộc phải dán nhãn cảnh báo nếu vượt ngưỡng này.

🛡️ Mức độ an toàn & Cảnh báo tác dụng phụ

Màu caramel được đánh giá là an toàn khi tiêu thụ trong giới hạn ADI, do đó các tranh luận khoa học chỉ tập trung vào phụ phẩm vết 4-MEI ở các nhóm III và IV. Trong thử nghiệm sinh học 2 năm của Chương trình Độc chất học Quốc gia Mỹ (NTP), các nhà khoa học tìm thấy bằng chứng rõ ràng về nguy cơ khối u phổi (phế nang/phế quản) trên chuột B6C3F1 ở cả hai giới nhưng không xuất hiện ở chuột cống. 4-MEI cho kết quả âm tính trong các xét nghiệm độc tính di truyền chuẩn (Ames, vi nhân), gợi ý cơ chế gây u ở liều cao không thông qua đột biến gen. Dựa trên đó, IARC xếp 4-MEI vào Nhóm 2B năm 2011/2012, mặc dù chưa có bằng chứng ghi nhận gây ung thư ở người. FDA khẳng định một người phải uống hơn một nghìn lon nước ngọt mỗi ngày mới đạt đến liều lượng gây u ở động vật gặm nhấm và không khuyến nghị thay đổi chế độ ăn. Mặc dù vậy, nghiên cứu của Consumer Reports (2014) và đánh giá rủi ro từ Đại học Johns Hopkins (Smith 2015) đã thúc đẩy ngành công nghiệp điều chỉnh quy trình để giảm hàm lượng 4-MEI trong sản phẩm. Ngoài ra, EFSA lưu ý lượng tiêu thụ màu caramel tổng thể (do khối lượng màu chứ không phải do 4-MEI) ở những người tiêu thụ nhiều, đặc biệt là trẻ em, có thể vượt quá ADI. Những người muốn hạn chế 4-MEI có thể chủ động chọn sản phẩm dùng màu caramel nguyên bản (E150a) hoặc đồ uống không chế biến qua quy trình amoniac.