Testosterone, ham muốn nam giới: chất nào có bằng chứng thật, chất nào chỉ là quảng cáo?

Trên thị trường có rất nhiều sản phẩm bổ sung được quảng cáo là tăng testosterone, nhưng bằng chứng khoa học đằng sau chúng rất khác nhau, từ một vài thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng đáng tin cậy cho đến chỉ là truyền thống. Bài viết này sẽ đánh giá từng chất thực sự có tác động gì đến testosterone, ham muốn tình dục và chức năng cương dương, bao gồm cả những lựa chọn phổ biến nhưng không có hiệu quả rõ ràng. Việc khắc phục sự thiếu hụt thực sự (kẽm, vitamin D, magiê) thường quan trọng hơn nhiều so với bất kỳ chất tăng cường nào, và ham muốn thấp có thể do nguyên nhân y tế cần trao đổi với bác sĩ. Trong số các chất được nghiên cứu, creatine monohydrate và vitamin D3 có bằng chứng mạnh nhất. Creatine monohydrate, với liều 3-5 g mỗi ngày (có thể nạp 20 g/ngày chia nhỏ trong 5-7 ngày), rất an toàn và được chứng minh là cải thiện hiệu suất tập luyện, nhưng không trực tiếp tăng testosterone. Vitamin D3, liều duy trì 1.000-2.000 IU mỗi ngày (giới hạn an toàn khoảng 4.000 IU/ngày), có bằng chứng mạnh nhất về việc hỗ trợ chức năng hormone khi cơ thể thiếu hụt. L-citrulline (6-8 g citrulline malate hoặc 3-4 g L-citrulline tinh khiết trước tập ~60 phút) và magiê (200-400 mg nguyên tố mỗi ngày, dạng glycinate và citrate hấp thu tốt) có bằng chứng mức trung bình, giúp cải thiện lưu lượng máu và hỗ trợ chức năng cơ bắp. Các chất có bằng chứng sơ bộ bao gồm ashwagandha (300-600 mg chiết xuất rễ chuẩn hóa 5% withanolides), maca (1,5-3 g bột rễ khô mỗi ngày), nhân sâm Panax (200-400 mg chiết xuất chuẩn hóa), và shilajit (250-500 mg chiết xuất tinh khiết, tránh shilajit thô vì có thể chứa kim loại nặng). Tuy nhiên, bằng chứng về tác dụng tăng testosterone hay ham muốn của chúng còn hạn chế và không nhất quán. Tribulus terrestris (250-750 mg chiết xuất chuẩn hóa) có kết quả trái chiều, và yohimbe/yohimbine có thể gây tăng huyết áp, nhịp tim nhanh, nguy hiểm, cần thận trọng. Điều quan trọng là không có chất nào trong danh sách này hoạt động như thuốc. Vitamin D3 có bằng chứng mạnh nhất, nhưng chỉ có ý nghĩa khi bạn thực sự thiếu hụt. Creatine là chất bổ sung có bằng chứng tốt nhất, nhưng cho hiệu suất tập luyện, không phải ham muốn. Hãy bắt đầu với các chất có bằng chứng mạnh, kiểm tra mức độ thiếu hụt và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ sản phẩm nào, đặc biệt nếu bạn đang dùng thuốc hoặc có bệnh nền.