Cây thiên ma (Black Cohosh)
Bằng chứng trái chiềuDanh pháp quốc tế: Actaea racemosa
Phân loại: Giấc ngủ & Tâm trạng
7 nghiên cứu trích dẫn · 7 đã xác minh nguồn gốc
Tóm Tắt Nhanh (Quick Takeaway)
Kết luận lâm sàng: Thân rễ cây thiên ma (Black Cohosh) là thảo dược được sử dụng phổ biến để giảm các cơn bốc hỏa ở phụ nữ thời kỳ mãn kinh. Tuy nhiên, các bằng chứng y khoa hiện tại được xếp loại Hỗn hợp (Mixed) do kết quả giữa các nghiên cứu lâm sàng vẫn còn nhiều mâu thuẫn.
- Hỗ trợ giảm các cơn bốc hỏa thời kỳ mãn kinh
- Hỗ trợ giảm tình trạng đổ mồ hôi đêm
- Cải thiện tâm trạng thất thường và tình trạng dễ kích động ở phụ nữ mãn kinh
Liều dùng thông thường là 20–40 mg chiết xuất thân rễ đã chuẩn hóa, uống 1 đến 2 lần mỗi ngày. Trong đó, dạng chiết xuất bằng isopropanol (iCR) và ethanol là ha...
Cây thiên ma nhìn chung được dung nạp tốt; các tác dụng phụ thường gặp nhất bao gồm rối loạn tiêu hóa, đau đầu, phát ban và tăng cân nhẹ. Tuy nhiên, đã có các b...
🔬 Hoạt chất này là gì?
✨ Lợi ích sức khỏe đã ghi nhận
🧬 Hợp chất hoạt tính sinh học
- Triterpene glycosides (ví dụ: actein, 27-deoxyactein)
- Các axit cimicifugic
- Axit fukinolic
Bằng chứng theo kết quả
Chấm điểm từng kết quả dựa trên nghiên cứu trên người.
| Kết quả | Xu hướng | Độ mạnh | Mức ảnh hưởng | Nghiên cứu | Ghi chú | Nguồn |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Cơn bốc hỏa và các triệu chứng rối loạn vận mạch ở phụ nữ mãn kinh | Trái chiều | Bằng chứng trái chiều | Chưa rõ | 5 | Dữ liệu từ 5 nghiên cứu cho thấy kết quả còn trái chiều và chưa đủ bằng chứng rõ ràng. | Xem |
| Tâm trạng và các triệu chứng tâm lý ở phụ nữ mãn kinh | Trái chiều | Bằng chứng trái chiều | Chưa rõ | 1 | Bằng chứng từ 1 nghiên cứu còn hỗn hợp và chưa xác định rõ mức độ hiệu quả. | Xem |
⚖️ Liều dùng & Thời điểm tối ưu
Liều dùng thông thường là 20–40 mg chiết xuất thân rễ đã chuẩn hóa, uống 1 đến 2 lần mỗi ngày. Trong đó, dạng chiết xuất bằng isopropanol (iCR) và ethanol là hai dạng được tập trung nghiên cứu lâm sàng nhiều nhất.
🛡️ Mức độ an toàn & Cảnh báo tác dụng phụ
Cây thiên ma nhìn chung được dung nạp tốt; các tác dụng phụ thường gặp nhất bao gồm rối loạn tiêu hóa, đau đầu, phát ban và tăng cân nhẹ. Tuy nhiên, đã có các báo cáo về tổn thương gan dị ứng hiếm gặp nhưng rất nghiêm trọng — bao gồm các trường hợp suy gan cấp tính đòi hỏi phải ghép gan (xếp loại mức độ A theo cơ sở dữ liệu LiverTox của NIH). Người dùng cần ngừng thuốc và tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu xuất hiện triệu chứng vàng da, nước tiểu sẫm màu hoặc đau vùng hạ sườn phải. Chống chỉ định cho phụ nữ mang thai, đang cho con bú, người đang điều trị hoặc có tiền sử ung thư nhạy cảm với hormone khi chưa có sự đồng ý của bác sĩ. Thận trọng khi sử dụng đồng thời với các thuốc có nguy cơ gây độc cho gan, thuốc nhóm statin, acetaminophen (paracetamol), đồ uống có cồn, cũng như các thuốc chống tăng huyết áp hoặc thuốc an thần. Ngoài ra, chất lượng sản phẩm thương mại biến động rất lớn và một số thực phẩm bổ sung có thể bị trộn lẫn sai loài Actaea.
⚠️ Tương tác thuốc & Thực phẩm cần chú ý
Chống chỉ định trong thai kỳ. Thận trọng khi kết hợp với liệu pháp hormone, thuốc tamoxifen, các thuốc gây áp lực lên chức năng gan hoặc đồ uống có cồn. Cần lưu ý khi dùng chung với thuốc hạ huyết áp hoặc thuốc an thần. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi phối hợp cây thiên ma với bất kỳ loại thuốc nào.
Khám phá thêm
Các chủ đề liên quan giúp bạn so sánh và định hướng.
Hoạt chất liên quan
Sâm Ấn Độ
Bằng chứng trung bìnhWithania somnifera
Xem chi tiếtL-Tryptophan
Bằng chứng trung bìnhLithi orotate
Bằng chứng sơ bộLithium orotate
Xem chi tiếtMagie
Bằng chứng trung bìnhVỏ cây mộc lan
Bằng chứng sơ bộMagnolia officinalis
Xem chi tiếtCây Ban âu
Bằng chứng trung bìnhHypericum perforatum
Xem chi tiếtCác dạng bổ sung
Nguồn: NIH Office of Dietary Supplements (ODS)
Câu hỏi thường gặp
Cây thiên ma (Black Cohosh) được dùng để làm gì?▾
Cây thiên ma có hiệu quả không — bằng chứng khoa học nói gì?▾
Liều dùng thông thường của cây thiên ma là bao nhiêu?▾
Cây thiên ma có an toàn không? Có lưu ý hoặc tác dụng phụ nào?▾
Có bao nhiêu nghiên cứu hỗ trợ cây thiên ma?▾
Cây thiên ma có tương tác với loại thuốc nào không?▾
Trích dẫn nghiên cứu
- Leach 2012 (Cochrane) (2012)Systematic review
16 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (n=2.027) cho thấy không có sự khác biệt đáng kể so với giả dược về tần suất cơn bốc hỏa hoặc điểm triệu chứng mãn kinh; bằng chứng không đủ để khuyến nghị sử dụng.
Xem nghiên cứu → - Geller 2009 (2009)RCT
Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng kéo dài 12 tháng (n=89) ghi nhận triệu chứng vận mạch giảm 34% với black cohosh so với 63% ở nhóm giả dược (không khác biệt có ý nghĩa thống kê); chỉ có estrogen liên hợp/MPA vượt trội hơn giả dược.
Xem nghiên cứu → - Shams 2010 (2010)Meta-analysis
Phân tích gộp 7 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng cho thấy các chế phẩm black cohosh cải thiện triệu chứng vận mạch trung bình 26% (khoảng tin cậy 95%: 11–40%), với mức độ không đồng nhất đáng kể giữa các nghiên cứu.
Xem nghiên cứu → - Castelo-Branco 2021 (2021)Meta-analysis
Tổng quan/phân tích gộp về cao chiết isopropanol (iCR) cho thấy khác biệt trung bình chuẩn hóa (SMD) là -0,694 so với giả dược đối với triệu chứng thần kinh thực vật/tâm lý (p<0,0001); nghiên cứu có liên hệ với ngành công nghiệp.
Xem nghiên cứu → - Mohammad-Alizadeh-Charandabi 2013 (2013)RCT
Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng mù đôi (n=84) cho thấy black cohosh giảm đáng kể số lượng và mức độ nghiêm trọng của cơn bốc hỏa so với giả dược tại tuần thứ 4 và tuần thứ 8.
Xem nghiên cứu → - Hedaoo 2024 (2024)Review
Tổng quan (2006–2023) cho thấy black cohosh có thể làm giảm triệu chứng vận mạch, nhưng sự khác biệt về liều dùng, dạng bào chế và phương pháp đánh giá khiến chưa thể đưa ra kết luận chắc chắn.
Xem nghiên cứu → - LiverTox 2020 (NIH) (2025)Safety
Điểm khả năng A: hơn 50 ca tổn thương gan có biểu hiện lâm sàng đã được báo cáo (thời gian tiềm ẩn 2–12 tuần); thành phần gây hại chưa rõ, có thể do tạp chất.
Xem nghiên cứu →
Nghiên cứu tham khảo bổ sung
Nguồn: PubMed / Europe PMC
Hướng dẫn thực hành lâm sàng về mãn kinh: Tóm tắt điều hành và các khuyến nghị: Hiệp hội Mãn kinh Ấn Độ 2026.
2026
Mạng xã hội và các loại thực phẩm bổ sung cho triệu chứng mãn kinh: Một nghiên cứu phân tích nội dung.
2026
Xác định các yếu tố nguy cơ di truyền liên quan đến suy gan cấp do thảo dược và thực phẩm bổ sung gây ra bằng phương pháp phân tích giải trình tự toàn bộ vùng mã hóa (WES).
2025
Các mô hình và yếu tố quyết định việc sử dụng thực phẩm bổ sung và ý nghĩa đối với sức khỏe cộng đồng ở người trưởng thành tại Ả Rập Xê Út: Một nghiên cứu cắt ngang.
2025
Phơi bày rủi ro tiềm ẩn: Tiêu thụ thảo dược và thực phẩm bổ sung ở bệnh nhân mắc bệnh gan.
2025
Cập nhật toàn diện về tổn thương gan do thảo dược và thực phẩm bổ sung gây ra.
2024
Xác định các nguyên tố độc hại trong tài liệu tham khảo về thành phần thực phẩm bổ sung có nguồn gốc thực vật.
2024
Ảnh hưởng của việc sử dụng hoa cúc đến các xét nghiệm đông máu ở người tình nguyện khỏe mạnh: Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, có đối chứng giả dược và bắt chéo.
2023
Tác động của sự kết hợp các hoạt chất thực vật đối với sức khỏe làn da và tình trạng chống oxy hóa ở phụ nữ sau mãn kinh: Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng giả dược.
2022
Kiến thức và hành vi của chuyên gia y tế liên quan đến tương tác giữa thuốc với thực phẩm bổ sung và sản phẩm thảo dược.
2022
Các phương pháp học sâu để trích xuất các biến cố bất lợi và chỉ định của thực phẩm bổ sung từ văn bản lâm sàng.
2021
Việc sử dụng thực phẩm bổ sung và tương tác với Tamoxifen và các thuốc ức chế aromatase ở những người sống sót sau ung thư vú tham gia các chương trình can thiệp lối sống.
2021
Tổn thương gan do thảo dược và thực phẩm bổ sung: Những điểm nổi bật từ các tài liệu gần đây.
2021
Những thách thức trong phân tích và các phương pháp đo lường nhằm đảm bảo chất lượng thực phẩm bổ sung: Quan điểm quốc tế.
2021
Các loại thuốc Trung y cải thiện triệu chứng tiền mãn kinh do phẫu thuật, hóa xạ trị hoặc liệu pháp nội tiết trong điều trị ung thư vú.
2019
Top sản phẩm chứa hoạt chất này
| Sản phẩm | Giá | Xem |
|---|---|---|
Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ: Qik (For Women) ankhang | 366.000đ | Chi tiết |
VIÊN UỐNG GIÚP GIẢM RỤNG TÓC Ở NỮ GIỚI QIK HAIR FOR WOMEN ECOGREEN 30V long_chau | 366.000đ | Chi tiết |
Viên uống QiK Hair For Women Ecogreen hỗ trợ giảm rụng tóc (Hộp 30 viên) pharmacity | 366.000đ | Chi tiết |
Viên uống Qik Hair For Women Ecogreen giúp giảm rụng tóc ở nữ giới, giúp tóc mọc nhanh (30 viên) trungson | 366.000đ | Chi tiết |
Viên uống Sâm Angela Gold (Hộp 30 viên) hỗ trợ tăng cường sinh lý nữ và đẹp da pharmacity | 460.000đ | Chi tiết |
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Lady Plus (60 Viên) trungson | 470.000đ | Chi tiết |
VIÊN UỐNG HỖ TRỢ TĂNG CƯỜNG SINH LÝ NỮ ANGELA GOLD ECOGREEN 60V long_chau | 790.000đ | Chi tiết |
Sâm Angela Gold (Hộp 60 viên) giúp tăng cường sinh lý và làm đẹp da pharmacity | 790.000đ | Chi tiết |
Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ Angela Gold hỗ trợ tăng cường sinh lý nữ (Hộp 60 viên) trungson | 790.000đ | Chi tiết |
Viên Diamond Care hỗ trợ sinh lý nữ, se khít và làm hồng vùng kín (Hộp 30 viên) trungson | 840.000đ | Chi tiết |
Cam kết chất lượng y khoa & Tính độc lập (E-E-A-T)
Nội dung hoạt chất và phân cấp bằng chứng được thẩm định y khoa dựa trên tổng quan nghiên cứu đối chứng (RCT, Meta-analysis) và cơ sở dữ liệu y tế quốc tế (NutriDex, PubMed, NIH ODS).
* Lưu ý y khoa: Thông tin mang tính chất tham khảo giáo dục, không phải là đơn thuốc và không thay thế chẩn đoán của bác sĩ điều trị.