Mức độ bằng chứng y khoa (Evidence Tiers):

Mạnh Trung bình Sơ bộ Trái chiều Chưa đủ chứng cứ Nguy hại

DHEA

Bằng chứng trái chiều

Danh pháp quốc tế: Dehydroepiandrosterone

Phân loại: Trường thọ · Hiệu suất thể thao

9 nghiên cứu trích dẫn · 9 đã xác minh nguồn gốc

Tóm Tắt Nhanh (Quick Takeaway)

Bằng chứng trái chiều

Kết luận lâm sàng: DHEA là một tiền chất hormone tuyến thượng thận được sử dụng trong liệu pháp thay thế suy tuyến thượng thận. Mức độ bằng chứng y khoa hiện tại được xếp loại Hỗn hợp với các kết quả nghiên cứu còn mâu thuẫn và lợi ích chưa thực sự rõ ràng.

Lợi ích chính

Hỗ trợ trong liệu pháp thay thế suy tuyến thượng thận
Góp phần duy trì mật độ xương ở phụ nữ lớn tuổi
Hỗ trợ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) ở người có dự trữ buồng trứng suy giảm

Liều dùng khuyến nghị

Liều dùng thông thường từ 25–50 mg mỗi ngày qua đường uống. Đối với các phác đồ hỗ trợ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), liều dùng là 25 mg chia làm 3 lần mỗi ng...

Lưu ý & An toàn

DHEA là tiền chất của androgen và estrogen nên phụ nữ có thể gặp các tác dụng phụ như nổi mụn, da dầu, mọc lông mặt và trầm giọng; nam giới có thể bị phì đại tu...

🔬 Hoạt chất này là gì?

DHEA (Dehydroepiandrosterone) là một hormone do tuyến thượng thận sản xuất, sau đó cơ thể sẽ chuyển hóa thành testosterone và estrogen. Nồng độ DHEA trong máu sụt giảm rất nhanh theo tuổi tác, chính điều này đã thổi bùng các chiến dịch quảng cáo chống lão hóa. Tuy nhiên, bức tranh thực tế về công dụng của DHEA lại hẹp hơn nhiều so với những lời đồn thổi trên thị trường. Đối với phụ nữ bị suy tuyến thượng thận, việc bổ sung thay thế DHEA giúp mang lại những cải thiện nhỏ về chất lượng cuộc sống và tâm trạng. Các thử nghiệm gộp ghi nhận liều dùng 25–50 mg mỗi ngày làm tăng khoảng 1% mật độ xương cột sống thắt lưng sau một năm ở phụ nữ lớn tuổi, dù không ghi nhận hiệu quả ở nam giới hay vùng xương hông. Một phân tích gộp năm 2020 trên 15 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng cũng cho thấy tác dụng hỗ trợ chống trầm cảm nhẹ với cỡ hiệu ứng SMD −0.28. Trong hỗ trợ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) ở người có dự trữ buồng trứng suy giảm, các phân tích gộp hiện đưa ra kết quả trái chiều khi một số nghiên cứu cho thấy tăng tỷ lệ thụ thai nhưng nghiên cứu khác lại không ghi nhận lợi ích sinh con sống. Đáng chú ý, DHEA hoàn toàn không giúp tăng cường sức mạnh hay khối lượng cơ bắp ở thanh niên khỏe mạnh và bị cấm sử dụng trong thể thao thành tích cao. Các tác dụng đồn thổi về ham muốn tình dục, nhận thức, mỡ máu và tuổi thọ vẫn chưa được chứng minh.

✨ Lợi ích sức khỏe đã ghi nhận

Hỗ trợ trong liệu pháp thay thế suy tuyến thượng thậnGóp phần duy trì mật độ xương ở phụ nữ lớn tuổiHỗ trợ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) ở người có dự trữ buồng trứng suy giảmHỗ trợ cải thiện triệu chứng trầm cảm mức độ nhẹ

🧬 Hợp chất hoạt tính sinh học

Dehydroepiandrosterone (DHEA)
DHEA-sulfate (DHEA-S)

Bằng chứng theo kết quả

Chấm điểm từng kết quả dựa trên nghiên cứu trên người.

Kết quả	Xu hướng	Độ mạnh	Mức ảnh hưởng	Nghiên cứu	Ghi chú	Nguồn
Chất lượng cuộc sống ở phụ nữ bị suy tuyến thượng thận	Có lợi	Bằng chứng trung bình	Nhỏ	1	Cải thiện nhỏ, mức độ bằng chứng trung bình, dựa trên 1 nghiên cứu.	Xem
Mật độ xương cột sống thắt lưng ở phụ nữ lớn tuổi	Có lợi	Bằng chứng trung bình	Nhỏ	2	Cải thiện nhỏ, mức độ bằng chứng trung bình, dựa trên 2 nghiên cứu.	Xem
Triệu chứng trầm cảm	Có lợi	Bằng chứng sơ bộ	Nhỏ	1	Cải thiện nhỏ, mức độ bằng chứng sơ bộ, dựa trên 1 nghiên cứu.	Xem
Kết quả thụ tinh trong ống nghiệm (IVF)/mang thai ở phụ nữ dự trữ buồng trứng giảm	Trái chiều	Bằng chứng trái chiều	Chưa rõ	2	Kết quả trái chiều, mức độ không rõ ràng, dựa trên 2 nghiên cứu.	Xem
Sức mạnh / khối lượng cơ nạc ở người trưởng thành khỏe mạnh	Không tác dụng	Bằng chứng trung bình	Không đáng kể	2	Không có tác dụng, mức độ bằng chứng trung bình, dựa trên 2 nghiên cứu.	Xem

⚖️ Liều dùng & Thời điểm tối ưu

Liều dùng thông thường từ 25–50 mg mỗi ngày qua đường uống. Đối với các phác đồ hỗ trợ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), liều dùng là 25 mg chia làm 3 lần mỗi ngày. Phụ nữ nên dùng liều thấp hơn để hạn chế các tác dụng phụ liên quan đến hormone nam.

🛡️ Mức độ an toàn & Cảnh báo tác dụng phụ

DHEA là tiền chất của androgen và estrogen nên phụ nữ có thể gặp các tác dụng phụ như nổi mụn, da dầu, mọc lông mặt và trầm giọng; nam giới có thể bị phì đại tuyến vú, đồng thời cả hai giới đều có thể gặp thay đổi về tâm trạng hoặc giấc ngủ. Chống chỉ định DHEA ở những người mắc các bệnh ung thư nhạy cảm với hormone như ung thư vú, tuyến tiền liệt, buồng trứng, tử cung và hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Chất này cũng có thể làm trầm trọng thêm bệnh gan, giảm nồng độ cholesterol HDL tốt và bị Cơ quan Phòng chống Doping Thế giới (WADA) cấm tuyệt đối trong thi đấu thể thao.

⚠️ Tương tác thuốc & Thực phẩm cần chú ý

DHEA có thể tương tác với các thuốc chống đông máu, thuốc điều trị tiểu đường, liệu pháp hormone thay thế, tamoxifen, thuốc chế ức aromatase và một số thuốc tâm thần. Bạn luôn cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi kết hợp DHEA với bất kỳ loại thuốc nào.

Khám phá thêm

Các chủ đề liên quan giúp bạn so sánh và định hướng.

Hoạt chất liên quan

L-carnitine

Bằng chứng trung bình

Xem chi tiết

Lutein & Zeaxanthin

Bằng chứng trung bình

Tagetes erecta / Zea mays (dietary sources)

Xem chi tiết

NMN

Bằng chứng sơ bộ

β-Nicotinamide mononucleotide

Xem chi tiết

Shilajit

Bằng chứng sơ bộ

Shilajatu (purified mineral pitch)

Xem chi tiết

Taurine

Bằng chứng sơ bộ

Acidum 2-aminoethanesulfonicum

Xem chi tiết

Cây tật lê

Bằng chứng trái chiều

Tribulus terrestris

Xem chi tiết

Câu hỏi thường gặp

DHEA thường được dùng để làm gì?▾

DHEA thường được bổ sung nhằm hỗ trợ trong liệu pháp thay thế suy tuyến thượng thận, cải thiện mật độ xương ở phụ nữ lớn tuổi, hỗ trợ quy trình IVF khi dự trữ buồng trứng thấp và giúp giảm trầm cảm nhẹ. Đây là một tiền chất hormone tuyến thượng thận với các lợi ích khá hẹp và chỉ giới hạn trên những nhóm đối tượng cụ thể.

DHEA có thực sự hiệu quả không và bằng chứng khoa học nói gì?▾

Bằng chứng khoa học về DHEA hiện ở mức hỗn hợp với nhiều kết quả mâu thuẫn. Bổ sung 25–50 mg/ngày giúp tăng khoảng 1% mật độ xương cột sống thắt lưng ở phụ nữ lớn tuổi và một phân tích gộp 15 thử nghiệm cho thấy hiệu quả hỗ trợ giảm trầm cảm nhẹ. Tuy nhiên, DHEA không có tác dụng tăng cơ hay sức mạnh ở người trẻ khỏe mạnh, kết quả trên IVF còn chưa đồng nhất và bị cấm hoàn toàn trong thi đấu thể thao.

Liều dùng DHEA thông thường là bao nhiêu?▾

Liều dùng phổ biến là 25–50 mg mỗi ngày qua đường uống, trong khi các phác đồ IVF thường dùng 25 mg chia 3 lần một ngày. Do có đặc tính kích thích hormone nam, phụ nữ thường cần sử dụng liều thấp hơn để tránh các tác dụng không mong muốn.

DHEA có an toàn không và cần lưu ý hay tác dụng phụ gì?▾

DHEA là tiền chất hormone nên phụ nữ có thể bị mụn, mọc lông mặt, dầy giọng, còn nam giới có thể gặp tình trạng ngực to. Thuốc chống chỉ định ở người ung thư nhạy cảm hormone như ung thư vú, tuyến tiền liệt, buồng trứng, tử cung, người bị buồng trứng đa nang (PCOS) và bị cấm bởi tổ chức WADA trong thể thao chuyên nghiệp.

Có bao nhiêu nghiên cứu hỗ trợ dữ liệu về DHEA?▾

NutriDex trích dẫn 9 nguồn nghiên cứu về DHEA và xếp loại mức độ bằng chứng ở mức Hỗn hợp (Mixed) do các kết quả còn mâu thuẫn giữa các nghiên cứu.

DHEA có tương tác với các loại thuốc nào không?▾

Có, DHEA có thể tương tác với thuốc chống đông máu, thuốc tiểu đường, liệu pháp hormone như tamoxifen, thuốc chế ức aromatase và các thuốc tâm thần. Bạn luôn cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi kết hợp DHEA với bất kỳ loại thuốc nào.

Trích dẫn nghiên cứu

Alkatib 2009 (2009)Meta-analysis
Phân tích tổng hợp các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng: DHEA ở phụ nữ bị suy tuyến thượng thận giúp cải thiện nhẹ chất lượng cuộc sống liên quan đến sức khỏe và triệu chứng trầm cảm; không có tác dụng đối với lo âu hoặc sức khỏe tình dục.
Xem nghiên cứu →
von Mühlen 2008 (DAWN) (2008)RCT
Dùng 50 mg/ngày DHEA trong 1 năm làm tăng nhẹ mật độ xương cột sống thắt lưng ở phụ nữ lớn tuổi; không có thay đổi đáng kể về thành phần cơ thể hoặc mật độ xương hông nói chung.
Xem nghiên cứu →
Yao 2019 (pooled) (2019)Meta-analysis
Tổng hợp 4 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (n=585, tuổi từ 55 trở lên): DHEA trong 12 tháng làm tăng mật độ xương cột sống thắt lưng (+1,0%) và vùng mấu chuyển ở phụ nữ nhưng không mang lại lợi ích cho xương ở nam giới.
Xem nghiên cứu →
Peixoto 2020 (2020)Meta-analysis
Phân tích tổng hợp 15 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (n=853): DHEA cải thiện triệu chứng trầm cảm so với giả dược (chênh lệch trung bình chuẩn hóa −0,28, khoảng tin cậy 95% từ −0,45 đến −0,11); chất lượng bằng chứng theo GRADE rất thấp.
Xem nghiên cứu →
Schwartz 2018 (2018)Meta-analysis
Đánh giá hệ thống và phân tích tổng hợp (5 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng, n=910): DHEA làm tăng khả năng có thai lâm sàng ở phụ nữ suy giảm dự trữ buồng trứng (tỷ số chênh 1,8) và giảm tỷ lệ sảy thai (tỷ số chênh 0,25).
Xem nghiên cứu →
Liu 2023 (2023)Meta-analysis
Phân tích tổng hợp ở phụ nữ đáp ứng kém với buồng trứng: bổ sung DHEA không cải thiện đáng kể tỷ lệ sinh sống hoặc tỷ lệ có thai lâm sàng; có sự khác biệt lớn giữa các thử nghiệm.
Xem nghiên cứu →
Corona 2013 (2013)Meta-analysis
Phân tích tổng hợp 25 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (n=1353 nam giới lớn tuổi): DHEA giảm khối lượng mỡ nhưng không có tác dụng đối với đường huyết, lipid máu, xương, chức năng tình dục hoặc chất lượng cuộc sống.
Xem nghiên cứu →
Brown 1999 (1999)RCT
Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng ở nam giới trẻ trong 8 tuần tập luyện kháng lực: dùng 150 mg/ngày DHEA không làm tăng testosterone, sức mạnh hoặc khối lượng cơ nạc so với giả dược.
Xem nghiên cứu →
Gravisse 2018 (2022)Systematic review
Một tổng quan hệ thống trên bệnh nhân chán ăn tâm thần cho thấy: dùng DHEA đơn trị liệu không cải thiện mật độ xương so với giả dược sau khi đã hiệu chỉnh yếu tố tăng cân.
Xem nghiên cứu →

✚

Cam kết chất lượng y khoa & Tính độc lập (E-E-A-T)

Nội dung hoạt chất và phân cấp bằng chứng được thẩm định y khoa dựa trên tổng quan nghiên cứu đối chứng (RCT, Meta-analysis) và cơ sở dữ liệu y tế quốc tế (NutriDex, PubMed, NIH ODS).

* Lưu ý y khoa: Thông tin mang tính chất tham khảo giáo dục, không phải là đơn thuốc và không thay thế chẩn đoán của bác sĩ điều trị.