Cà chua (tomato)
Bằng chứng trung bìnhPhân loại: Rau củ
11 nghiên cứu trích dẫn · 11 đã xác minh nguồn gốc
Tóm Tắt Nhanh (Quick Takeaway)
Kết luận lâm sàng: Cà chua là loại quả ít calo, giàu lycopene, giúp hỗ trợ giảm huyết áp tâm thu và cải thiện lipid máu ở mức khiêm tốn.
- Giảm huyết áp tâm thu
- Giảm LDL-cholesterol
- Cải thiện chức năng nội mô (FMD)
Khẩu phần tiêu chuẩn: 1 quả cà chua cỡ vừa, ăn sống (123 g). Nên ăn cả quả (kể cả vỏ nếu ăn được); ưu tiên ăn cả quả hơn là nước ép.
Cà chua thường rất an toàn và ít FODMAP khi dùng ở lượng bình thường. Độ chua cao có thể làm trầm trọng thêm chứng trào ngược dạ dày thực quản (GERD) ở người nh...
🔬 Hoạt chất này là gì?
✨ Lợi ích sức khỏe đã ghi nhận
🧬 Hợp chất hoạt tính sinh học
- lycopene
- beta-carotene
- lutein/zeaxanthin
- vitamin C
- potassium
- naringenin chalcone
⚖️ Liều dùng & Thời điểm tối ưu
Khẩu phần tiêu chuẩn: 1 quả cà chua cỡ vừa, ăn sống (123 g). Nên ăn cả quả (kể cả vỏ nếu ăn được); ưu tiên ăn cả quả hơn là nước ép.
🛡️ Mức độ an toàn & Cảnh báo tác dụng phụ
Cà chua thường rất an toàn và ít FODMAP khi dùng ở lượng bình thường. Độ chua cao có thể làm trầm trọng thêm chứng trào ngược dạ dày thực quản (GERD) ở người nhạy cảm. Cà chua là nguồn gây dị ứng miệng và nhạy cảm histamine ở một số ít người. Solanine/tomatine trong quả xanh (chưa chín) và lá có thể gây rối loạn tiêu hóa nếu ăn lượng lớn. Không khuyến cáo bổ sung lycopene (dạng viên, khác với ăn cà chua nguyên quả) cho phụ nữ mang thai do thiếu dữ liệu an toàn.
⚠️ Tương tác thuốc & Thực phẩm cần chú ý
Chưa có báo cáo tương tác đáng kể.
Khám phá thêm
Các chủ đề liên quan giúp bạn so sánh và định hướng.
Hoạt chất liên quan
Câu hỏi thường gặp
Cà chua được dùng để làm gì?▾
Cà chua có hiệu quả không - bằng chứng nói gì?▾
Liều dùng điển hình của cà chua là gì?▾
Cà chua có an toàn không? Có lưu ý hay tác dụng phụ gì?▾
Có bao nhiêu nghiên cứu ủng hộ cà chua?▾
Trích dẫn nghiên cứu
- Cheng 2017 (2017)meta-analysis
Phân tích gộp 21 thử nghiệm: bổ sung cà chua/lycopene giúp giảm cholesterol LDL 0,22 mmol/L (p=0,006), giảm huyết áp tâm thu 5,66 mmHg (p=0,002) và cải thiện giãn mạch qua trung gian dòng chảy 2,53% (p=0,01).
Xem nghiên cứu → - Rattanavipanon 2021 (2021)network meta-analysis
Tổng quan hệ thống và phân tích gộp mạng lưới: bổ sung lycopene trên 12 mg/ngày giúp hạ huyết áp tâm thu hiệu quả, đặc biệt ở người châu Á và những người có huyết áp tâm thu ban đầu cao.
Xem nghiên cứu → - Rowles 2017 (2017)meta-analysis
Tổng quan hệ thống và phân tích gộp: lượng lycopene trong chế độ ăn và trong máu cao hơn có liên quan nghịch với nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt theo mối quan hệ liều – đáp ứng tuyến tính (nguy cơ giảm khoảng 1% cho mỗi 2 mg lycopene bổ sung mỗi ngày).
Xem nghiên cứu → - Ilic 2020 (2020)meta-analysis of RCTs
Phân tích gộp 6 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng: lycopene không làm thay đổi PSA tổng thể ở bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt chưa di căn, nhưng làm giảm đáng kể PSA ở nhóm có PSA ban đầu cao (≥6,5 µg/L).
Xem nghiên cứu → - Yang 2023 (2023)meta-analysis
Tổng quan hệ thống với phân tích gộp (nhóm thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng, 7 nghiên cứu/641 người tham gia): tiêu thụ lycopene làm giảm đáng kể đường huyết lúc đói, hiệu quả tập trung ở bệnh nhân tiểu đường type 2.
Xem nghiên cứu → - Mazidi 2020 (2020)prospective cohort
Nghiên cứu thuần tập dựa trên dân số (ILEP): tiêu thụ cà chua và lycopene cao hơn có liên quan nghịch với tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân và do tim mạch.
Xem nghiên cứu → - Cheng 2019 (2019)meta-analysis
Tổng quan hệ thống và phân tích gộp các bằng chứng dịch tễ học: tiêu thụ cà chua/lycopene và nồng độ lycopene trong máu cao hơn có liên quan với giảm nguy cơ bệnh tim mạch và đột quỵ.
Xem nghiên cứu → - Current Pharm Design 2023 (2023)Meta-analysis
Phân tích gộp có đánh giá GRADE trên 34 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng cho thấy tiêu thụ lycopene/cà chua không có tác dụng đáng kể lên huyết áp tâm thu hoặc tâm trương, lipid, đường huyết hoặc BMI; chỉ có malondialdehyd (chất chỉ điểm stress oxy hóa) giảm đáng kể.
Xem nghiên cứu → - Frontiers in Nutrition 2025 (2025)Meta-analysis
Phân tích meta theo liều lượng của 119 đoàn hệ tiền cứu (4,6 triệu người, 108.574 ca ung thư) cho thấy nồng độ lycopene trong máu tăng mỗi 10 ug/dL liên quan đến giảm 5% nguy cơ ung thư tổng thể (RR 0,95; KTC 95%: 0,93–0,96), trong khi lượng lycopene từ chế độ ăn không cho thấy mối liên quan đáng kể tổng thể (RR 0,99; KTC 95%: 0,98–1,02).
Xem nghiên cứu → - BMC Medicine 2025 (PREDIMED) (2025)Observational
Đoàn hệ tiền cứu trên 2.970 nam giới từ 55–80 tuổi có nguy cơ tim mạch cao (thử nghiệm PREDIMED, 104 ca ung thư tuyến tiền liệt trong thời gian theo dõi trung bình 5,8 năm) cho thấy lượng lycopene từ chế độ ăn cao hơn liên quan đến tỷ lệ mắc ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn.
Xem nghiên cứu → - Wolak (Nutrients) 2019 (2019)RCT
Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng mù đôi theo liều lượng ở bệnh nhân tăng huyết áp cho thấy chỉ phức hợp lycopene từ cà chua (Tomato Nutrient Complex) chuẩn hóa 15 hoặc 30 mg lycopene làm giảm huyết áp tâm thu đáng kể, trong khi 5 mg TNC hoặc 15 mg lycopene tổng hợp đơn lẻ không có tác dụng đáng kể.
Xem nghiên cứu →
Cam kết chất lượng y khoa & Tính độc lập (E-E-A-T)
Nội dung hoạt chất và phân cấp bằng chứng được thẩm định y khoa dựa trên tổng quan nghiên cứu đối chứng (RCT, Meta-analysis) và cơ sở dữ liệu y tế quốc tế (NutriDex, PubMed, NIH ODS).
* Lưu ý y khoa: Thông tin mang tính chất tham khảo giáo dục, không phải là đơn thuốc và không thay thế chẩn đoán của bác sĩ điều trị.