Mức độ bằng chứng y khoa (Evidence Tiers):

Mạnh Trung bình Sơ bộ Trái chiều Chưa đủ chứng cứ Nguy hại

Xuyên tâm liên (Andrographis)

Bằng chứng trung bình

Danh pháp quốc tế: Andrographis paniculata

Phân loại: Tiêu hóa & Miễn dịch

8 nghiên cứu trích dẫn · 8 đã xác minh nguồn gốc

Tóm Tắt Nhanh (Quick Takeaway)

Bằng chứng trung bình

Kết luận lâm sàng: Andrographis (xuyên tâm liên) là thảo dược vị đắng châu Á thường được sử dụng nhằm giúp rút ngắn các triệu chứng cảm lạnh và nhiễm trùng đường hô hấp. Bằng chứng nghiên cứu ở người đạt mức Trung bình (Moderate), cho thấy thảo dược có hiệu quả thực tế nhưng ở mức độ khiêm tốn hoặc phụ thuộc vào từng ngữ cảnh.

Lợi ích chính

Rút ngắn thời gian cảm lạnh và các triệu chứng đường hô hấp
Giúp giảm đau họng và giảm ho
Hỗ trợ giảm viêm

Liều dùng khuyến nghị

Sử dụng dạng chiết xuất chuẩn hóa cung cấp khoảng 60 mg andrographolide mỗi ngày (ví dụ: KalmCold 200 mg hoặc 4–6 g thảo dược khô mỗi ngày), bắt đầu dùng ngay k...

Lưu ý & An toàn

Andrographis nhìn chung được hấp thu tốt khi sử dụng ngắn hạn. Tác dụng phụ thường gặp nhất bao gồm rối loạn tiêu hóa nhẹ, đau đầu, mệt mỏi và đôi khi xuất hiện...

🔬 Hoạt chất này là gì?

Andrographis (cây xuyên tâm liên) là một loại thảo dược vị đắng có nguồn gốc châu Á với hoạt chất chính là andrographolide. Dữ liệu nghiên cứu lâm sàng mạnh mẽ nhất của thảo dược này tập trung vào khả năng hỗ trợ làm dịu các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính. Một tổng phân tích năm 2017 từ 33 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (RCT) trên 7.175 bệnh nhân ghi nhận Andrographis giúp giảm mức độ nghiêm trọng của ho ở mức khiêm tốn (SMD -0,39) và giúp giảm đau họng đáng kể hơn (SMD -1,13) so với giả dược, dù các tác giả lưu ý chất lượng nghiên cứu chưa cao và có sự khác biệt giữa các thử nghiệm. Bên cạnh đường hô hấp, các dạng chiết xuất chuẩn hóa của thảo dược này cũng ghi nhận kết quả khả quan ở một số tình trạng sức khỏe khác. Cụ thể, chiết xuất chuẩn hóa HMPL-004 với liều 1.800 mg/ngày đã giúp đạt tỷ lệ đáp ứng 60% ở bệnh nhân viêm loét đại tràng mức độ nhẹ đến trung bình, so với 40% ở nhóm dùng giả dược. Ngoài ra, một số thử nghiệm nhỏ cũng gợi ý lợi ích tiềm năng của thảo dược trong việc giảm số lượng khớp đau và sưng ở bệnh viêm khớp dạng thấp, cũng như giảm mệt mỏi ở người bệnh xơ cứng rải rác. Nhìn chung, Andrographis thể hiện tác dụng thực sự trong việc hỗ trợ giảm ngắn hạn các triệu chứng, nhưng đa số thử nghiệm hiện có vẫn có quy mô nhỏ, thời gian ngắn và thường do các đơn vị thương mại tài trợ. Do đó, mức độ hiệu quả và tính bền vững lâu dài vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Cần lưu ý rằng thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ và không thể thay thế cho kháng sinh khi có chỉ định y khoa.

✨ Lợi ích sức khỏe đã ghi nhận

Rút ngắn thời gian cảm lạnh và các triệu chứng đường hô hấpGiúp giảm đau họng và giảm hoHỗ trợ giảm viêmHỗ trợ trong bệnh viêm loét đại tràng (dạng chiết xuất)

🧬 Hợp chất hoạt tính sinh học

Andrographolide
Neoandrographolide
Deoxyandrographolide

Bằng chứng theo kết quả

Chấm điểm từng kết quả dựa trên nghiên cứu trên người.

Kết quả	Xu hướng	Độ mạnh	Mức ảnh hưởng	Nghiên cứu	Ghi chú	Nguồn
Làm dịu cơn đau họng	Có lợi	Bằng chứng trung bình	Trung bình	2	Bằng chứng ở mức độ trung bình từ 2 nghiên cứu ghi nhận tác dụng hỗ trợ làm dịu cơn đau họng ở mức vừa phải.	Xem
Giảm ho và rút ngắn thời gian xuất hiện triệu chứng cảm lạnh	Có lợi	Bằng chứng trung bình	Nhỏ	3	Bằng chứng ở mức độ trung bình từ 3 nghiên cứu cho thấy hiệu quả nhỏ trong việc giảm ho và rút ngắn thời gian gặp các triệu chứng cảm lạnh.	Xem
Tạo đáp ứng cải thiện ở người bệnh viêm loét đại tràng (dạng chiết xuất)	Có lợi	Bằng chứng sơ bộ	Trung bình	1	Bằng chứng sơ bộ từ 1 nghiên cứu cho thấy dạng chiết xuất hỗ trợ mang lại đáp ứng tích cực ở mức vừa phải trên người bệnh viêm loét đại tràng.	Xem
Giảm viêm (tính theo số lượng khớp bị tổn thương trong viêm khớp dạng thấp)	Có lợi	Bằng chứng sơ bộ	Nhỏ	1	Nghiên cứu sơ bộ (1 nghiên cứu) ghi nhận tác dụng giảm nhẹ tình trạng viêm dựa trên đánh giá số lượng khớp bị tổn thương ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp.	Xem

⚖️ Liều dùng & Thời điểm tối ưu

Sử dụng dạng chiết xuất chuẩn hóa cung cấp khoảng 60 mg andrographolide mỗi ngày (ví dụ: KalmCold 200 mg hoặc 4–6 g thảo dược khô mỗi ngày), bắt đầu dùng ngay khi xuất hiện các triệu chứng và kéo dài từ 3–7 ngày.

🛡️ Mức độ an toàn & Cảnh báo tác dụng phụ

Andrographis nhìn chung được hấp thu tốt khi sử dụng ngắn hạn. Tác dụng phụ thường gặp nhất bao gồm rối loạn tiêu hóa nhẹ, đau đầu, mệt mỏi và đôi khi xuất hiện phát ban dị ứng; các báo cáo về nổi mề đay hoặc phản vệ là rất hiếm. Tuyệt đối tránh sử dụng cho phụ nữ mang thai do dữ liệu trên động vật và việc sử dụng gây sẩy thai trong y học cổ truyền gợi ý nguy cơ đối với sức khỏe sinh sản; phụ nữ đang cho con bú cũng cần thận trọng. Ngoài ra, cần ngừng sử dụng thảo dược trước khi phẫu thuật và đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện triệu chứng vàng da hoặc dấu hiệu phản ứng dị ứng.

⚠️ Tương tác thuốc & Thực phẩm cần chú ý

Do Andrographis có thể làm hạ đường huyết, hạ huyết áp và sở hữu hoạt tính chống tiểu cầu, thảo dược này có thể làm tăng tác dụng của các thuốc điều trị đái tháo đường, thuốc hạ huyết áp và thuốc chống đông hoặc chống tiểu cầu. Thảo dược cũng có thể kích thích hoạt động miễn dịch, do đó cần thận trọng khi sử dụng chung với các thuốc ức chế miễn dịch và ở người mắc bệnh tự miễn.

Khám phá thêm

Các chủ đề liên quan giúp bạn so sánh và định hướng.

Hoạt chất liên quan

Bifidobacterium longum BB536

Bằng chứng trung bình

Bifidobacterium longum BB536 (Morinaga)

Xem chi tiết

Butyrat

Bằng chứng trái chiều

Butyric acid

Xem chi tiết

Hoa cúc tím

Bằng chứng trái chiều

Echinacea purpurea, E. angustifolia, E. pallida

Xem chi tiết

Quả cơm cháy

Bằng chứng sơ bộ

Sambucus nigra

Xem chi tiết

Lactobacillus acidophilus NCFM

Bằng chứng trái chiều

Xem chi tiết

Vỏ cây du trơn

Bằng chứng sơ bộ

Ulmus rubra

Xem chi tiết

Câu hỏi thường gặp

Andrographis được dùng để làm gì?▾

Andrographis thường được sử dụng phổ biến nhất để giúp rút ngắn thời gian cảm lạnh và triệu chứng đường hô hấp, giảm đau họng và ho, hỗ trợ giảm viêm và hỗ trợ trong viêm loét đại tràng (dạng chiết xuất). Đây là một loại thảo dược vị đắng có khả năng làm dịu các triệu chứng cảm lạnh và hô hấp.

Andrographis có hiệu quả không — bằng chứng nghiên cứu nói gì?▾

Bằng chứng đạt mức Trung bình từ nhiều thử nghiệm có đối chứng, cho thấy tác dụng của thảo dược là thực tế nhưng ở mức khiêm tốn. Nghiên cứu tổng hợp trên 7.175 bệnh nhân cho thấy thảo dược giúp giảm nhẹ cơn ho và giảm đau họng rõ rệt hơn giả dược. Các thử nghiệm nhỏ cũng ghi nhận lợi ích đối với viêm loét đại tràng, viêm khớp dạng thấp và tình trạng mệt mỏi ở người xơ cứng rải rác, tuy nhiên thảo dược không thay thế được kháng sinh.

Liều dùng thông thường của Andrographis là bao nhiêu?▾

Liều dùng thông thường là dạng chiết xuất chuẩn hóa cung cấp khoảng 60 mg andrographolide/ngày (như KalmCold 200 mg hoặc 4–6 g thảo dược khô/ngày), uống ngay khi triệu chứng vừa khởi phát và duy trì trong 3–7 ngày.

Andrographis có an toàn không? Có lưu ý hoặc tác dụng phụ nào?▾

Thảo dược nhìn chung dung nạp tốt khi dùng ngắn hạn, với tác dụng nhẹ như rối loạn tiêu hóa, đau đầu, mệt mỏi hay phát ban. Cần chống chỉ định cho phụ nữ mang thai, thận trọng khi cho con bú, người có bệnh tự miễn hoặc đang dùng thuốc hạ đường huyết, thuốc hạ huyết áp, thuốc chống đông máu và thuốc ức chế miễn dịch.

Có bao nhiêu nghiên cứu hỗ trợ Andrographis?▾

NutriDex trích dẫn 8 nguồn dữ liệu nghiên cứu về Andrographis, xếp loại mức độ bằng chứng ở mức Trung bình (Moderate).

Trích dẫn nghiên cứu

Hu 2017 (2017)Meta-analysis
Phân tích gộp 33 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (7.175 bệnh nhân) cho thấy giảm ho (chênh lệch trung bình chuẩn hóa -0,39) và giảm đau họng (chênh lệch trung bình chuẩn hóa -1,13) so với giả dược; tác dụng phụ nghiêm trọng hiếm gặp.
Xem nghiên cứu →
Coon & Ernst 2004 (2004)Systematic review
7 thử nghiệm mù đôi (n=896): xuyên tâm liên vượt trội giả dược về triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp trên không biến chứng.
Xem nghiên cứu →
Saxena 2010 (2010)RCT
Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (n=223, KalmCold 200 mg/ngày): hiệu quả cải thiện triệu chứng tổng thể cao hơn khoảng 2,1 lần (52,7%) so với giả dược trong nhiễm trùng đường hô hấp trên không biến chứng.
Xem nghiên cứu →
Sandborn 2013 (2013)RCT
Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (n=224, viêm loét đại tràng mức độ nhẹ đến trung bình): 60% đáp ứng lâm sàng với chiết xuất 1.800 mg/ngày so với 40% ở giả dược sau 8 tuần.
Xem nghiên cứu →
Burgos 2009 (2009)RCT
Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (n=60, viêm khớp dạng thấp đang hoạt động): sau 14 tuần dùng chiết xuất giảm số khớp sưng, đau và yếu tố dạng thấp so với giả dược.
Xem nghiên cứu →
Bertoglio 2016 (2016)RCT
Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng thí điểm kéo dài 12 tháng (n=22, đa xơ cứng tái phát - thuyên giảm đang dùng interferon): giảm khoảng 44% điểm mức độ mệt mỏi so với giả dược.
Xem nghiên cứu →
Cáceres 2012 (1997)RCT
Thử nghiệm mù đôi thí điểm: dùng chiết xuất khô dự phòng làm giảm tỷ lệ mắc cảm lạnh thông thường so với giả dược trong giai đoạn phòng ngừa.
Xem nghiên cứu →
Worakunphanich 2021 (2021)Safety
Phân tích gộp về an toàn (10 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng + theo dõi): tác dụng phụ chủ yếu nhẹ (tiêu hóa, da); tác dụng phụ nghiêm trọng rất hiếm (0,02/1.000).
Xem nghiên cứu →

✚

Cam kết chất lượng y khoa & Tính độc lập (E-E-A-T)

Nội dung hoạt chất và phân cấp bằng chứng được thẩm định y khoa dựa trên tổng quan nghiên cứu đối chứng (RCT, Meta-analysis) và cơ sở dữ liệu y tế quốc tế (NutriDex, PubMed, NIH ODS).

* Lưu ý y khoa: Thông tin mang tính chất tham khảo giáo dục, không phải là đơn thuốc và không thay thế chẩn đoán của bác sĩ điều trị.