Dầu hoa anh thảo (GLA) (Evening Primrose Oil (GLA))
Bằng chứng trái chiềuDanh pháp quốc tế: Oenothera biennis
Phân loại: Khớp & Da
16 nghiên cứu trích dẫn · 16 đã xác minh nguồn gốc
Tóm Tắt Nhanh (Quick Takeaway)
Kết luận lâm sàng: Tinh dầu hoa anh thảo (GLA) thường được dùng cho bệnh chàm, nhưng bằng chứng không ủng hộ. NutriDex xếp bằng chứng là Trộn lẫn – kết quả mâu thuẫn, lợi ích không chắc chắn.
- Truyền thống dùng cho bệnh chàm (không được hỗ trợ)
- Có thể tăng nhẹ GLA/DGLA trong da
- Cũng được dùng cho hội chứng tiền kinh nguyệt/đau ngực (bằng chứng yếu)
Liều thường dùng là 4–6 g dầu mỗi ngày (khoảng 320–480 mg GLA).
Nhìn chung dung nạp tốt; tác dụng phụ thường gặp nhất là rối loạn tiêu hóa nhẹ, tạm thời. GLA có thể ảnh hưởng đến chức năng tiểu cầu, do đó có thể tăng nguy cơ...
🔬 Hoạt chất này là gì?
✨ Lợi ích sức khỏe đã ghi nhận
🧬 Hợp chất hoạt tính sinh học
- Gamma-linolenic acid (GLA)
- Linoleic acid
Bằng chứng theo kết quả
Chấm điểm từng kết quả dựa trên nghiên cứu trên người.
| Kết quả | Xu hướng | Độ mạnh | Mức ảnh hưởng | Nghiên cứu | Ghi chú | Nguồn |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Bệnh chàm/viêm da cơ địa | Không tác dụng | Bằng chứng mạnh | Không đáng kể | 3 | Không có tác dụng rõ rệt trong việc cải thiện bệnh chàm hoặc viêm da cơ địa, mức độ ảnh hưởng không đáng kể. | Xem |
| Đau vú (đau ngực) | Không tác dụng | Bằng chứng trung bình | Không đáng kể | 1 | Không cho thấy hiệu quả trong việc giảm đau vú, tác động không đáng kể. | Xem |
| Cơn bốc hỏa ở phụ nữ mãn kinh | Trái chiều | Bằng chứng trái chiều | Nhỏ | 2 | Kết quả không nhất quán, có thể có tác dụng nhỏ nhưng chưa rõ ràng. | Xem |
| Đau thần kinh do tiểu đường (GLA) | Có lợi | Bằng chứng sơ bộ | Trung bình | 2 | Có lợi ích tiềm năng trong việc giảm đau thần kinh do tiểu đường, mức độ tác động trung bình. | Xem |
| Đau do viêm khớp dạng thấp (GLA) | Có lợi | Bằng chứng sơ bộ | Nhỏ | 1 | Có thể giúp giảm đau nhẹ ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp, mức độ tác động nhỏ. | Xem |
| Tăng nồng độ GLA-DGLA trong da/huyết tương | Có lợi | Bằng chứng sơ bộ | Nhỏ | 1 | Có thể làm tăng nồng độ GLA và DGLA trong da hoặc huyết tương, mức độ tác động nhỏ. | Xem |
⚖️ Liều dùng & Thời điểm tối ưu
Liều thường dùng là 4–6 g dầu mỗi ngày (khoảng 320–480 mg GLA).
🛡️ Mức độ an toàn & Cảnh báo tác dụng phụ
Nhìn chung dung nạp tốt; tác dụng phụ thường gặp nhất là rối loạn tiêu hóa nhẹ, tạm thời. GLA có thể ảnh hưởng đến chức năng tiểu cầu, do đó có thể tăng nguy cơ chảy máu và làm tăng tác dụng của warfarin/thuốc chống kết tập tiểu cầu – cần thận trọng trước phẫu thuật. Các báo cáo cũ cho thấy nó có thể làm giảm ngưỡng co giật (thận trọng ở người động kinh hoặc dùng phenothiazine). Không thay thế cho liệu pháp điều trị chàm đã được chứng minh.
⚠️ Tương tác thuốc & Thực phẩm cần chú ý
GLA có thể ảnh hưởng đến chức năng tiểu cầu, làm tăng nguy cơ chảy máu và tăng tác dụng của warfarin hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu. Cần thận trọng trước phẫu thuật. Các báo cáo cũ cho thấy có thể làm giảm ngưỡng co giật, thận trọng khi dùng với phenothiazine.
Khám phá thêm
Các chủ đề liên quan giúp bạn so sánh và định hướng.
Hoạt chất liên quan
Curcumin nghệ
Bằng chứng trung bìnhCurcuma longa
Xem chi tiếtGlucosamine & Chondroitin
Bằng chứng trái chiềuGlucosamine sulfate/hydrochloride; Chondroitin sulfate
Xem chi tiếtGlutathione (làm trắng da)
Bằng chứng sơ bộγ-L-glutamyl-L-cysteinylglycine
Xem chi tiếtPhytoceramide
Bằng chứng sơ bộPlant glucosylceramides
Xem chi tiếtDầu hắc mai biển
Bằng chứng sơ bộHippophae rhamnoides
Xem chi tiếtVitamin E
Bằng chứng trái chiềuAlpha-tocopherol
Xem chi tiếtĐược xem xét cho mục tiêu
Dị ứng, viêm mũi dị ứng nên bổ sung gì? Đánh giá bằng chứng khoa học thực sự
Hắt hơi, sổ mũi, ngứa mắt mùa phấn hoa? Đánh giá bằng chứng thực sự về Bifidobacterium BB5…
Xem mục tiêuĐau khớp, loãng xương nên bổ sung gì? Đánh giá bằng chứng về khớp và xương
Omega-3, vitamin D3, collagen, curcumin — chất nào thực sự hỗ trợ khớp và xương theo bằng …
Xem mục tiêuMãn kinh, bốc hỏa nên bổ sung gì? Đánh giá bằng chứng khoa học thực sự
Isoflavone đậu nành, nghệ tây, maca — chất nào giảm cơn bốc hỏa mãn kinh theo bằng chứng? …
Xem mục tiêuĐau bụng kinh, PMS nên bổ sung gì? Chất nào thực sự hiệu quả theo bằng chứng
Omega-3, vitamin D3, magiê, nghệ tây — chất nào giảm đau bụng kinh và PMS theo bằng chứng?…
Xem mục tiêuDa sáng, tóc dày: viên uống nào thực sự hiệu quả theo bằng chứng, viên nào chỉ là tiếp thị?
Sắt, omega-3, collagen, vitamin C, kẽm — viên uống nào thực sự cải thiện da và tóc theo bằ…
Xem mục tiêuCâu hỏi thường gặp
Tinh dầu hoa anh thảo (GLA) được dùng để làm gì?▾
Tinh dầu hoa anh thảo (GLA) có hiệu quả không – bằng chứng nói gì?▾
Liều điển hình của tinh dầu hoa anh thảo (GLA) là gì?▾
Tinh dầu hoa anh thảo (GLA) có an toàn không? Có lưu ý hay tác dụng phụ gì?▾
Có bao nhiêu nghiên cứu ủng hộ tinh dầu hoa anh thảo (GLA)?▾
Trích dẫn nghiên cứu
- Bamford 2013 (Cochrane) (2013)Systematic review
Tổng quan hệ thống của 27 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (1.596 người tham gia) cho thấy dầu hoa anh thảo và dầu lưu ly dùng đường uống không hiệu quả hơn giả dược trong điều trị bệnh chàm.
Xem nghiên cứu → - Senapati 2008 (RCT) (2008)RCT
Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng nhỏ (50 bệnh nhân) cho thấy 96% nhóm dùng dầu hoa anh thảo cải thiện so với 32% nhóm giả dược sau 5 tháng, nhưng nghiên cứu rất nhỏ và hạn chế về chất lượng.
Xem nghiên cứu → - Simon 2014 (open pilot) (2014)Open-label pilot
Thử nghiệm mở nhãn (21 bệnh nhân) cho thấy mức tăng axit gamma-linolenic (GLA) trong huyết tương tương quan nghịch với mức giảm chỉ số SCORAD, nhưng không có nhóm so sánh với giả dược.
Xem nghiên cứu → - Sharifi 2024 (systematic review) (2024)systematic review
Tổng quan hệ thống các thử nghiệm lâm sàng về dầu hoa anh thảo trong các rối loạn viêm cho thấy có một số tín hiệu ở bệnh chàm cơ địa, cơn bốc hỏa thời kỳ mãn kinh, đau vú và tiểu đường, nhưng bằng chứng rất không đồng nhất và không có khuyến cáo mạnh về hiệu quả; không hiệu quả đối với hội chứng tiền kinh nguyệt, vảy nến, mụn trứng cá, viêm da tay và các bệnh khác.
Xem nghiên cứu → - Ahmad Adni 2021 (meta-analysis) (2021)meta-analysis
Phân tích gộp 13 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (1.752 bệnh nhân) cho thấy dầu hoa anh thảo không tốt hơn giả dược hoặc các phương pháp điều trị khác (danazol, thuốc chống viêm không steroid bôi ngoài, vitamin E) trong việc giảm đau vú, không có khác biệt về giảm đau hoặc tác dụng phụ.
Xem nghiên cứu → - JMM 2024 (meta-analysis) (2024)meta-analysis
Tổng quan hệ thống và phân tích gộp các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng cho thấy dầu hoa anh thảo làm giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của cơn bốc hỏa khi dùng dưới 6 tháng so với giả dược, nhưng không có tác dụng đáng kể về tần suất hoặc thời gian cơn bốc hỏa ở phụ nữ mãn kinh.
Xem nghiên cứu → - Gholami 2025 (RCT) (2025)RCT
Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng mù đôi kéo dài 4 tuần trên 66 bệnh nhân đau thần kinh do tiểu đường: dầu hoa anh thảo 1.000 mg giảm đau thần kinh nhiều hơn giả dược, với liều dùng hai lần mỗi ngày hiệu quả hơn liều một lần mỗi ngày.
Xem nghiên cứu → - NCCIH (NIH) (2021)government/authoritative body
Trung tâm Quốc gia về Y học Bổ sung và Tích hợp Hoa Kỳ kết luận rằng không có đủ bằng chứng để hỗ trợ dầu hoa anh thảo cho bất kỳ tình trạng sức khỏe nào; dầu hoa anh thảo đường uống chưa được chứng minh làm giảm viêm da cơ địa và có thể không hiệu quả hơn giả dược đối với đau vú, trong khi có thể an toàn cho hầu hết người lớn (chủ yếu là tác dụng phụ tiêu hóa nhẹ).
Xem nghiên cứu → - Cameron 2011 (Cochrane) (2011)systematic review (Cochrane)
Trong tổng quan hệ thống Cochrane về liệu pháp thảo dược cho viêm khớp dạng thấp, ở các nghiên cứu chất lượng cao hơn, axit gamma-linolenic (từ dầu hoa anh thảo, dầu cây lưu ly hoặc dầu hạt nho đen) giúp giảm đau, giảm đau khớp và giảm cứng khớp buổi sáng so với giả dược, nhưng có nhiều tác dụng phụ hơn (khoảng 20% so với 3%) và chất lượng bằng chứng nhìn chung thấp.
Xem nghiên cứu → - Mahboubi 2021 (meta-analysis) (2021)systematic review/meta-analysis
Tổng quan hệ thống và phân tích gộp (sáu nghiên cứu; bốn nghiên cứu được gộp) cho thấy bổ sung dầu hoa anh thảo đường uống không cải thiện đáng kể tình trạng chín muồi cổ tử cung (chỉ số Bishop; SMD 0,27, KTC 95% -0,41 đến 0,96, p=0,43) để khởi phát chuyển dạ, với mức độ không đồng nhất rất cao.
Xem nghiên cứu → - Won 2020 (RCT) (2020)randomized controlled trial
Thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng mù đôi, thiết kế không thua kém kéo dài 12 tuần (100 người tham gia, 73 người hoàn thành) trên bệnh nhân đau thần kinh ngoại biên do tiểu đường: axit gamma-linolenic từ dầu hoa anh thảo (320 mg GLA/ngày) không thua kém axit alpha-lipoic trong việc giảm cường độ đau theo thang điểm VAS, cả hai phương pháp đều dung nạp tốt.
Xem nghiên cứu → - Sharifi 2024 (2024)Systematic review
Tổng quan hệ thống các thử nghiệm lâm sàng về dầu hoa anh thảo (Oenothera biennis) trong các bệnh viêm (bao gồm viêm da cơ địa và viêm khớp dạng thấp) cho thấy các tài liệu rất không đồng nhất và không đủ cơ sở để đưa ra khuyến nghị mạnh về hiệu quả.
Xem nghiên cứu → - Prado 2024 (2024)Meta-analysis
Tổng quan hệ thống và phân tích gộp mạng lưới (11 nghiên cứu) so sánh axit alpha-lipoic với axit gamma-linolenic trong bệnh thần kinh ngoại biên do tiểu đường; ALA 600 mg/ngày làm giảm điểm Tổng triệu chứng khoảng 1,05 điểm, trong khi bằng chứng về GLA yếu hơn và thưa thớt hơn.
Xem nghiên cứu → - Breast cancer RCT 2023 (2023)RCT
Thử nghiệm song song, ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng giả dược kéo dài 12 tuần (n=32) trên bệnh nhân ung thư vú đang hóa trị: kết hợp dầu cá và dầu hoa anh thảo cải thiện hồ sơ axit béo và giảm các dấu ấn viêm như IL-6.
Xem nghiên cứu → - van Gool 2004 (2004)Meta-analysis
Phân tích gộp các thử nghiệm có đối chứng giả dược trong viêm da cơ địa. Kích thước hiệu ứng gộp của bổ sung GLA trên mức độ nặng của viêm da cơ địa (11 thử nghiệm) chỉ là 0,15 (KTC 95% -0,02 đến 0,32), không có ý nghĩa thống kê; không có lợi ích trên ngứa, tróc vảy hoặc liken hóa. Kết luận rằng bổ sung axit béo thiết yếu không có tác động lâm sàng đáng kể đến mức độ nặng của viêm da cơ địa. DOI: https://doi.org/10.1111/j.0007-0963.2004.05851.x
Xem nghiên cứu → - Larki 2025 (2025)Meta-analysis
Tổng quan hệ thống/phân tích gộp 6 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (450 phụ nữ) về triệu chứng mãn kinh. Dầu hoa anh thảo giảm tần suất cơn bốc hỏa trung bình 2,13 lần/ngày so với nhóm chứng nhưng KHÔNG có ý nghĩa thống kê; cường độ giảm 0,19 (cũng không có ý nghĩa); có giảm đáng kể thời gian cơn bốc hỏa. Bằng chứng được đánh giá ở mức trung bình đến thấp. DOI: https://doi.org/10.34172/jcs.025.33570
Xem nghiên cứu →
Cam kết chất lượng y khoa & Tính độc lập (E-E-A-T)
Nội dung hoạt chất và phân cấp bằng chứng được thẩm định y khoa dựa trên tổng quan nghiên cứu đối chứng (RCT, Meta-analysis) và cơ sở dữ liệu y tế quốc tế (NutriDex, PubMed, NIH ODS).
* Lưu ý y khoa: Thông tin mang tính chất tham khảo giáo dục, không phải là đơn thuốc và không thay thế chẩn đoán của bác sĩ điều trị.